طالبلر نینگ اؤزبېک تیلیگه/افغانستان تورکلریگه قرشی دشمنلیگی

طالبلر، تورک خلقلرینی اېسله توچی رمزلرنی یؤق قیلیش سیاستینی دوام اېتتیریب، بویوک شاعر و متفکر علی شیر نوائیگه تېگیشلی بؤلگن هیکل وکتابه نی ویران قیلگه نیدن سونگ، إیندی رسمی اداره ، رسمی و ‌غیر رسمی مؤسسه لردن اؤزبېک تیلیده کی یازوو و لوحه لرنی آلیب تشله ش جریانینی باشله دی. بو حرکت، تؤسه تدن یاکه حسی قرار اېمس، بلکه آلدینکی استبدادی باشقرولر دوریده کی کبی آلدیندن رېجه لشتیریلگن، نیرنگلی و پخته اؤیلنگن بیر سیاسی لایحه دیر. طالبان عامه وی ناراضیلیکلر نینگ آلدینی آلیش مقصدیده بو یؤق قیلیش و اوچیریش سیاستینی باسقیچمه-باسقیچ ، تورلی هیله-نیرنگلر بیلن عملگه آشیرماقده.طالبان دن آلدین، افغانستانده تورکلر کؤپچیلیکنی تشکیل اېته دیگن ولایتلرده پشتو، فارس وانگلیس تیللری بیلن بیر قطارده اؤزبېک تیلی هم رسمی و غیر رسمی اداره لرده إیشله تیلردی.اما طالبان، افغانستان نینگ اصل و اساسی عنصرلریدن بیری بؤلگن تورکلر نی انکار اېتیب، اولرنی مېنسیمسدن فقط اؤزبېک تیلینی نشانگه آلماقده. جوزجان بلیلم یورتیدن اؤزبېک تیلیده کی لوحه نینگ آلیب تشله نیشی کمسیتوچی و عدالت گه قرشی بیر حرکت دیر.بو حرکت، طالبان نینگ اصل ماهیتی نینگ پشتون عرقچیلیک حرکتی اېکنلیگینی و دینی اعتقادلرنی اؤز سیاسی مقصد لریگه اېریشیش واسطه سی صفتیده إیشلته یاتگه نینی کؤرسته دی.شبهه سیز، طالبان نینگ بار بؤلیش سببی-آلدینگی استبدادی باشقرولردن میراث بؤلیب قالگن پشتون مرکزلی ایرقچیلیک سیاستی نینگ رېجه لشتیریلگن دوامی دیر. بو گروه تمانیدن «شریعت» و دینی قدریتلر نینگ تکرار-تکرار إیلگری سوریلیشی، عامه نی ألدشگه قره تیلگن تکتیک بؤلیب، اصلیده دین نقابی آستیده پشتون بؤلمه گن خلقلر اوستیدن حکمرانلیک قیلیش و اتنیک اوستونلیکنی مستحکملش مقصدینی کؤزلیدی.بونده ی حرکتلر نه دین نه دولت باشقرووی و نه انسانی قدریتلر بیلن باغلیق اېمس؛ عکسینچه، دینی و حقوقی نقطهٔ نظردن عدالتسیزلیک و جنایت دېب حسابلنه دی.طالبلر بو سیاستلر آرقه لی نه فقط اسلامی عدالت تمایللرینی بوزماقده، بلکه خلقلر اؤرته سیده کی بیرلیکده تینچ یشه شنی هم خوف آستیده قؤیماقده. بو جریان نینگ دوام اېتشی اتنیک ضدیتلرنی کوچه یتیره دی؛ مدنی و تیل بایلیگی نینگ یؤقالیش خوفینی آشیره دی، امت روحینی پره خچه لیدی و افغانستانده کی تورکلر آره سیده طالبان گه نسبتاً بؤلگن عدالتسیزلیک و إیشانچسیز لیک حسی نی ینه ده چوقورلشتیره دی. . تورکیه ده بیلیم یورت استادی: دکتور سیدعارف احمد اوغلی